Çfarë do të ndodhë tani me marrëveshjen bërthamore?

Fuqitë evropiane po rishikojnë marrëveshjen bërthamore me Iranin pasi ky i fundit ka shkelur vazhdimisht angazhimet ndaj marrëveshjes.

Irani gradualisht ka hequr të gjitha kufijtë në prodhimin e tij të uraniumit të pasuruar, i cili mund të përdoret për të bërë karburantin e reaktorit, por edhe armët bërthamore.

Irani ka thënë se ka të drejtë ta bëjë këtë në përgjigje të sanksioneve të rivendosura nga SHBA kur braktisi marrëveshjen në vitin 2018.

Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar thanë se nuk e pranojnë argumentin e Iranit.

Marrëveshja pa Iranin, i cili këmbëngul se programi i tij bërthamor është ekskluzivisht për qëllime paqësore, bien dakord të kufizojnë aktivitetet e tij të ndjeshme dhe të lejojnë në inspektorë në këmbim të heqjes së sanksioneve të varfra ekonomike.

Presidenti amerikan, Donald Trump, riktheu sanksionet amerikane për të detyruar Iranin të negociojë një marrëveshje të re që do të vendosë frenime të pacaktuara në programin e saj bërthamor dhe gjithashtu do të ndalojë zhvillimin e saj të raketave balistike. Irani deri më tani nuk ka pranuar.

Palët e tjera të marrëveshjes – tre fuqitë evropiane plus Kina dhe Rusia – janë përpjekur ta mbajnë atë gjallë. Por sanksionet kanë bërë që eksportet e naftës në Iran të shemben dhe vlera e monedhës së saj të bjerë, çka shkaktoi një rritje të lartë të inflacionit të saj.

Tensionet midis Iranit dhe Perëndimit janë përshkallëzuar gjithashtu si rezultat i një seri sulmesh në rajonin e Gjirit që SHBA-të i kanë fajësuar Iranit, si dhe një sulmi me avion amerikan në Irak këtë muaj që vrau gjeneralin e lartë iranian Qasem Soleimani .