Strasburgu 5 pyetje Shqipërisë, pranon padinë e Ish-gjyqtares së Kushtetueses

Ish-anëtarja e Gjykatës Kushtetuese, Altina Xhoxhaj, e cila u shkarkua nga vettingu ka bërë ankesë në Gjykatën e Strasburgut kundër shkarkimit të saj nga KPK dhe KPA.

Ndërkohë mësohet se Gjykata e Strasburgut ka pranuar ankesën e saj  dhe do të shqyrtojë padinë e Altina Xhoxhajt kundër shkarkimit nga KPK dhe KPA.

Pas pranimit të padisë, Gjykata e Strasburgut i drejton Shqipërisë pesë pyetje në lidhje me rastin.

Pyetjet e Gjykatës së Strasburgut i janë drejtuar Avokaturës së Shtetit, e cila përfaqëson Shqipërinë në proces.

5 pyetjet dhe shpjegimi përkatës i Gjykatës së Strasburgut:

Aplikanti ankohet sipas nenit 6 dhe 1 të Konventës për padrejtësinë e procedurave para Komisionit të Pavarur të Kualifikimeve dhe Dhomës së Apelit. Përveç kësaj, ankuesi ankohet për shkelje të së drejtës së saj për respektimin e jetës private sipas nenit 8 të Konventës për shkak të largimit të paligjshëm dhe arbitrar të saj nga detyra, si dhe ndalimin e pretenduar të jetës së tij nga ushtrimi i ligjit si avokat pas saj shkarkimi. Së fundi, ankuesi ankohet për mungesën e mjeteve juridike efektive sipas nenit 13 të Konventës për ankesat e saj në nenin 8.

A është zbatuar neni 6 i 1 i Konventës, nën udhëheqjen e tij civile, në procedurën në këtë rast? Në mënyrë pozitive, a ka depozituar kërkuesi mjetet juridike vendase në lidhje me pretendimet e saj sipas nenit 6 të Konventës?

A ka pasur një proces gjyqësor të drejtë, në përputhje me kërkesat e nenit 6 dhe 1 të Konventës? Veçanërisht:

(a) A mund të konsiderohet Komisioni i Pavarur i Kualifikimeve (IQC) një “gjykatë e themeluar me ligj”, në kuptim të nenit 6 dhe 1 të Konventës? A e ka përmbushur kërkesa e paanshmërisë, duke marrë parasysh se i njëjti subjekt ka kryer hetimin dhe ka marrë vendimin për të hequr kërkuesin nga zyra gjyqësore (shih Kamenos kundër Qipros, nr 147/07, §§ 107-109, 31 tetor 2017)?

(b) A ishte Dhoma e Apelit që e dëgjoi ankesën e ankuesit në këtë rast “të pavarur dhe të paanshëm”, në kuptim të nenit 6 dhe  1 të Konventës?

(c) A ishin dispozitat e Ligjit nr. 84/2016 mjaftueshmërisht të qarta dhe të arritshme, duke siguruar që të drejtat e Konventës së aplikantit ishin të mbrojtura në procedurat para organeve të rivlerësimit kalimtar? Në veçanti, si i kanë interpretuar dhe zbatuar organet e rivlerësimit aspektet e mëposhtme të ligjeve përkatëse:

(i) konceptet e “të ardhurave të ligjshme” (neni 3 (19) i Ligjit), duke përfshirë edhe të ardhurat nga burimet e huaja dhe “pasuritë e ligjshme” (neni 61 (1) i Ligjit);

(ii) kushtet për zhvendosjen e barrës së provës në subjektet e rivlerësimit, duke përfshirë edhe kushtin që “provat kanë arritur nivelin e provueshmërisë” (provat kanë nivelin e provueshmërisë, neni 52 (1) i Ligjit ), si dhe në lidhje me faktet dhe rrethanat që kanë ndodhur shumë vite përpara procedurës aktuale;

(iii) standardet e “zbulimit të pamjaftueshëm të pasurive” (neni 61 (3) i Ligjit) dhe “dëmtimi i besimit të publikut në sistemin e drejtësisë” (neni 61 (5) i Ligjit) nga zyra gjyqësore;

(iv) metodologjia e përdorur për vlerësimin e shpenzimeve të jetesës së subjekteve të rivlerësimit dhe familjeve të tyre?

Qeveria është e ftuar të sigurojë ekstrakte të vendimeve të organeve rivlerësuese që mund të qartësojnë çështjet e mësipërme.

(d) A ishin shkeljet disiplinore apo të tjera që kanë dhënë bazën për largimin e kërkuesve nga ndonjë kufizim ligjor (shih Oleksandr Volkov kundër Ukrainës, nr. 21722/11, §§ 137-140, KEDNJ 2013)?

(e) A ishte refuzimi i kërkesës së ankuesit për dëgjim publik dhe për paraqitjen e provave shtesë përpara Dhomës së Apelit duke shkelur të drejtën e saj për një proces të rregullt gjyqësor në kuptim të nenit 6 § 1 të Konventës, të shqyrtuar në lidhje me pyetja sipas paragrafit 2 (a) më lart (shih Ramos Nunes de Carvalho e Sá kundër Portugalisë [GC], nr. 55391/13 dhe 2 të tjerë, 6 nëntor 2018)?

A e ka depozituar aplikanti mjetet e brendshme në dispozicion në lidhje me pretendimet e saj të nenit 8, duke përfshirë edhe ndalimin e pretenduar të jetës së tij nga praktika private e ligjit? Në mënyrë pozitive, ka pasur një ndërhyrje në të drejtën e aplikantit për respektimin e jetës private të saj, sipas nenit 8 të Konventës, për shkak të largimit të saj nga detyra si gjykatës i Gjykatës Kushtetuese (shih Oleksandr Volkov kundër Ukrainës, nr. 21722 / 11, §§ 165-167, KEDNJ 2013 dhe Denisov kundër Ukrainës [GC], nr. 76639/11, 25 shtator 2018)?

Në mënyrë pozitive, a ishte ndërhyrja në të drejtën e aplikantit për respektimin e jetës së saj private të përcaktuar me ligj dhe të domosdoshëm në një shoqëri demokratike, në kuptim të nenit 8 dhe 2? Veçanërisht:

(a) ishte sanksionimi i largimit nga detyra në proporcion me rëndësinë e shkeljeve disiplinore apo të tjera mbi të cilat ishte bazuar?

(b) Ligji nr. 55/2018 për avokatët pengojnë parashtruesin, për shkak të largimit të saj nga detyra gjyqësore nga Dhoma e Apelit, nga praktika private e ligjit; dhe nëse po, për sa kohë?

A ka pasur në dispozicion ankuesi një mjet juridik efektiv vendas për ankesat e saj të nenit 8, siç kërkohet me nenin 13 të Konventës?